Aleksandar I Karađorđević je rođen na današnji dan!

Njegovo kraljevsko veličanstvo Aleksandar I Karađorđević, rođen je na današnji dan, 15. decembra 1888. godine na Cetinju na dvoru svog dede crnogorskog monarha Nikole Petrovića.  Do tragične smrti u Marseju 1934. bio je regent prestolonaslednik Kraljevine Srbije (1914.-1918.), regent prestolonaslednik Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca ( 1918.-1921.), Kralj Srba, Hrvata i Slovenaca (1921.-1929.) i kralj Jugoslavije (1929.1934.).
Aleksandar je bio mlađi sin Petra I Karađorđevića i kneginje Zorke. Njegov stariji brat bio je Đorđe P. Karađorđević. Mladost je proveo van Srbije kojom je tada vladali dinastija Obrenović. Školovao se u Švajcarskoj i Rusiji i u Srbiju dolazi tek posle Majskog prevrata 1903. Prestolonaslednik postaje sticajem čudnih okolnosti i odricanjem od prestola starijeg brata Đorđa 1909. godine. Kao regent, Aleksandar postaje vrhovni zapovednik Srpske vojske u Prvom svetskom ratu. Nakon smrtoći oca, Kralja Petra I Karađorđevića, Aleksandar 1921. postaje kralj nove države, Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Njegova vladavina smatra se u priličnoj meri autokratskom a kao motivi za takve tvrdnje navode se Šestojanuarska diktatura 1929. i Oktroissni ustav 1931. godine.
Pored ratnih pobeda u Balkanskim i Prvom svetskom ratu za koje ima nesumnjiv doprinos Aleksandar je predmet podela stručnog mišljenja, pre svega istoričara. Kralj je naime bio pobornik integralnog jugoslovenstva odnosno integralističke ideje da su Srbi, Hrvati i Slovenci zapravo jedan narod sastavljen od tri plemena. Ideja nikada nije zaživela niti kod jednog od tri „plemena“ već su samo samozvani elitisti uživali njene prednosti. Integralističko jugoslovenstvo svoj debakl doživljava 1941. godine početkom Drugog svetskog rata.
Kralj Aleksandar I Karađorđević život je skončao u atentatu u Marseju 1934. kada je u njega sa nekoliko hitaca pucao terorista VMRO poznat kao Vlado Černozemski. U atentatu su učestvovali, pored makedonske VMRO i hrvatske ustaše. Zajedno sa kraljem gine u francusku ministar spoljnih poslova Lui Bartu.


Leave a Reply

Ваша адреса е-поште неће бити објављена.