Građani Srbije koji tokom života nisu imali formalni radni odnos ipak mogu ostvariti pravo na penziju, ali pod jednim važnim uslovom – da su samostalno uplaćivali doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje.
U skladu sa Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju, pravo na starosnu penziju mogu ostvariti i osobe bez radne knjižice, ukoliko su najmanje 15 godina samostalno uplaćivale doprinose i navršile propisanu starosnu granicu.
Kako do penzije bez radnog staža?
Mnogi građani se pitaju da li je moguće ostvariti penziju bez zaposlenja. Odgovor je – da. Svi koji su samostalno uplaćivali doprinose za PIO osiguranje imaju pravo na penziju, čak i ako nikada nisu bili u radnom odnosu. Nakon 15 godina uplata, pravo na starosnu penziju može se ostvariti sa navršenih 65 godina života.
Kolika može biti penzija?
Visina penzije zavisi od osnovice na koju su doprinosi uplaćivani. Prema važećim propisima, minimalna mesečna osnovica iznosi 35 odsto prosečne republičke zarade, odnosno 51.297 dinara, dok najviša može dostići pet prosečnih plata – 732.820 dinara. Na osnovu tih iznosa obračunavaju se doprinosi, a samim tim i buduća penzija.
Starosna granica za penzionisanje
U 2026. godini muškarci pravo na starosnu penziju stiču sa 65 godina života i najmanje 15 godina staža, dok žene u penziju mogu sa 64 godine života. Za pojedine poslove sa uvećanim trajanjem staža starosna granica može biti niža.
Prevremena penzija – mogućnost uz umanjenje
Građani koji žele ranije u penziju mogu ostvariti prevremenu starosnu penziju sa 60 godina života i 40 godina staža. Ipak, iznos penzije se umanjuje za 0,34 odsto za svaki mesec ranijeg odlaska, a ukupno umanjenje ne može biti veće od 20,4 odsto.
Doplata staža za starije od 65 godina
Osobe starije od 65 godina koje nisu ostvarile pravo na penziju mogu doplatiti nedostajući staž i tako steći uslov za penzionisanje.
Zakon, dakle, omogućava i onima bez radne knjižice da ostvare penziju, ali samo ukoliko su tokom života samostalno uplaćivali doprinose. Za dodatne informacije građani se mogu obratiti najbližoj filijali PIO fonda.
